Hoor en wederhoor

Hoor en wederhoor

 

In de politiek is hoor en wederhoor van belang. Zo bleek in de behandeling van de Omgevingsverordening op woensdag 17 september in de Commissie ROW van de Provinciale Staten van Gelderland in de casus kaartmateriaal/Rhederhof. Op 24 september werd het gesprek voortgezet in de provinciale staten.

 

Hier was de kaart met bestemmingen veranderd naar aanleiding van inspraak van omwonenden zonder dat de ontwikkelaar van appartementen in de Rhederhof. Hij kon zijn bouwproject hierdoor niet meer ontwikkelen op de wijze waarop hij dit had gewild. Vandaar dat hij zijn advocaat liet inspreken in de betreffende commissie op het Provinciehuis. Hij haalde echter bakzeil. De bestemmingskaart zou blijven zoals deze was en de uitbater moest zijn exploitatieplannen aanpassen.

 

Er zijn twee terreinen waarop het belang van hoor en wederhoor al (veel) langer bekend zijn. Het gaat hier om het procesrecht en de journalistiek. Het beginsel van hoor en wederhoor wordt in het Latijn aangeduid met het adagium ‘audite et alteram partem’ of ‘audiatur et altera pars’. Dit wil zeggen dat de rechter zo mogelijk alle partijen adequaat dient te horen en dit in gelijke mate.

 

In het recht wordt dit beginsel als volgt aangeduid (houd de politiek bij het lezen hiervan in gedachten): De rechter stelt partijen over en weer in de gelegenheid hun standpunten naar voren te brengen en toe te lichten en zich uit te laten over elkaars standpunten en over alle bescheiden en andere gegevens die in de procedure ter kennis van de rechter zijn gebracht. Dit geldt tenzij uit de wet anders voortvloeit. Bij zijn beslissing baseert de rechter zijn oordeel, ten nadele van een der partijen, niet op bescheiden of andere gegevens waarover die partij zich niet voldoende heeft kunnen uitlaten.

 

Had de wetgever zich hier in de zaak kaartmateriaal/Rhederhof aan gehouden, dan was de uitkomst van zijn belissing wellicht heel anders geweest. Het recht op hoor en wederhoor behelst niet alleen het recht om de eigen zienswijze naar voren te brengen, het dient ook om commentaar te geven op hetgeen de andere partij naar voren heeft gebracht.

 

In de journalistiek geldt het beginsel van hoor en wederhoor eveneens. In de journalistiek betekent het beginsel dat een journalist, als hij iets wil publiceren, contact op moet nemen met de persoon waar het over gaat om een reactie te geven. Tevens moet de journalist die reactie, of een goede samenvatting ervan, plaatsen in zijn stuk. Deze verplichting komt voort uit de Code van Bordeaux, de principes van het gedrag van journalisten volgens de Internationale Federatie van Journalisten. Hieruit vloeit voort dat er eerbied moet zijn voor de waarheid en dat het recht van het publiek op de waarheid de eerste plicht is van de journalist.

 

Dit kan direct overgenomen worden door een politicus. Deze dient ook eerbied te hebben voor de waarheid in zijn besluitvorming. Hoor en wederhoor is hierbij een belangrijk instrument. Zowel in het recht als in de journalistiek is het beginsel opgeschreven. Dat kan wellicht ook in de politiek een goede zet zijn. Dan kunnen politici er op gewezen worden dat zij oog en oor moeten hebben voor diegene(n) die door hun beleid getroffen worden. Door hoor en wederhoor komt zo wellicht de waarheid op tafel.

 

In de statenvergadering is een motie aangenomen om tegemoet te komen aan een zorgvuldig proces waarin alle partijen gehoord worden. De Gedeputeerde had reeds toegezegd dat de aanwijzing van het betwiste gebied tot “studiegebied” een zorgvuldige besluitvorming mogelijk zou maken.