Detailhandel in Gelderland: Wat nu?

De provincies hebben een sterkere rol genomen in de planning van de detailhandel. Het Ruimtelijk instrumentarium staat daarin centraal. De Politieke rechtvaardiging zoekt een evenwicht in economische argumenten: namelijk de markt ruimte geven om in de veranderende vraag van de consument te voorzien en ruimtelijke argumenten: inspelen op de wens van burgers om vitale binnensteden en dorpskernen te behouden en verdommeling van het buitengebied tegen te gaan. Het lastige hier is dat de burger en de consument (dezelfde mensen), politiek en economisch niet dezelfde voorkeuren hebben. De consument koopt steeds meer via Internet, maar wel wil een show-room of pashok in de binnenstad. Ketens bepalen het aanbod, terwijl het juist de opmerkelijke eenpitters de stad karakter geven. Maar er is geen ontkomen aan. We hebben teveel winkeloppervlakte bij stabiele consumentenbestedingen. Dat betekent dat we in en rond de kernen ook ruimte moeten maken voor beleving, ambacht en gewoon wonen en werken.

Deze dilemma’s wordt ook aangestipt in een Statenbrief over Detailhandelsbeleid. Die vindt U hier.

Omgevingsvisie en winkelharten

De provincie Gelderland heeft in haar Omgevingsvisie de vitaliteit van binnensteden en dorpskernen nadrukkelijk als beleid genoemd. Daarnaast zijn de binnensteden van Arnhem en Nijmegen van betekenis voor de gehele provincie als winkerharten van het grootste niveau. Toch mag daarbij de kanttekening bij gezet worden dat het winkelhart van Arnhem aan waarde heeft verloren met de sluiting van de Bijenkorf. De vitaliteit van de Nijmeegse binnenstad lijkt bedreigt door de ontwikkeling van een winkellocatie aan de stadsrand in Ressen. Terecht heeft de provincie een halt toegroepen aan bouw van nieuwe oppervlakte, meer bijzonder aan de stadsrand.

Maar een halt toeroepen aan perifere ontwikkelingen verbeterd niet op slag de kwaliteit van de binnensteden. Binnenstadsmanagement is eerst een verantwoordelijkheid van ondernemers zef, zo wordt vaak gezegd, maar politiek dan toch echt eerst van de gemeente. Toch stelt de Provincie Gelderland zich de vraag wat het nog meer kan doen. Dat zou D66 Gelderland ook willen weten.

Wat moet er in het beleid?

In het te ontwikkelen beleid kunnen de volgende elementen worden opgenomen:

- Via Omgevingsbeleid beperkingen opleggen aan Grootschalig Perifere Detailhandel (b.v. Ressen en Zevenaar)

- Via omgevingsverordening beperkingen aan solitaire detailhandel of detailhandel in combinatie met landbouw.

- Via bestemmingsplan aanmoedigen tot vitale binnensteden (functiemenging, realisatie van lesuren functies)

- Ondersteunen kennisuitwisseling binnenstadsmanagement

- Ondersteunen van proces van stedelijke ruilverkaveling voor het realiseren van compacte winkelharten (ten koste van de aanloopstraten)

- Via Stads en Regiocontracten: financieel mogelijk maken van investeringen in sleutelprojecten in de stad

- Via Woonimpuls: innovatieve concepten co-financieren (o.a. functiemenging)

- Garantie en vereveningsfonds Stedelijke ruilverkaveling

- Garantiefonds bedrijfsopvolging, om vernieuwing van detailhandel door generatiewisseling mogelijk te maken.